icon-list Menu RTA's en werkafspraken

Behandeling van acute pijn

In het kort

Deze richtlijn beschrijft regionale medische afspraken voor de behandeling van acute pijn in de keten van huisarts – ambulance – SEH. Het gaat om alle acute pijn, bijvoorbeeld bij nierstenen (nefrolithiasis) of galstenen (cholelithiasis). Dit protocol geldt niet voor:

  • pijn in de palliatieve of terminale fase

  • zenuwpijn (bijvoorbeeld bij een hernia)

  • chronische pijn

Deze vormen van pijn vragen om een andere aanpak en andere medicijndoseringen. Deze richtlijn is bedoeld voor patiënten die voldoende bij bewustzijn zijn om de pijn goed te kunnen aangeven (Glasgow Coma Score >10).

Download complete werkafspraak (pdf)

Algemene afspraken

  • Start de pijnbehandeling snel. Zowel met medicijnen als zonder medicijnen.

  • Stem de behandeling af op de behoeften van de patiënt. Richt je op pijnstilling en of de pijn acceptabel is, niet alleen op de NRS-pijnscore (0-10).

  • Gebruik de medicatie die binnen jouw schakel van de keten beschikbaar is.

  • Bij ernstige pijn hoef je niet af te wachten of paracetamol voldoende effect heeft.

  • Gebruik liever geen morfine via een injectie onder de huid (subcutaan) of in de spier (intramusculair), tenzij het echt noodzakelijk is.

  • Bij een operatie blijven medicijnen via de mond (orale medicatie) mogelijk.

Stroomschema behandeling

Het stroomschema beschrijft de aanpak bij de behandeling van acute pijn bij een patiënt die acuut wordt ingestuurd:

  • Huisarts: start de behandeling bovenaan het stroomschema.

  • Ambulance: zet de behandeling voort waar de huisarts gebleven is.

  • SEH: zet het beleid van de ambulance voort en biedt specifieke pijnbehandeling die alleen in het ziekenhuis beschikbaar is.

Medicatierichtlijnen

Medicatie mag zo nodig worden herhaald tot een acceptabel effect is bereikt.

Esketamine

  • Maximale bolus (eenmalige dosis) om hallucinaties te voorkomen: 0,15 mg/kg.

Diclofenac

  • Los 50 mg diclofenac op in 50-100 ml fysiologisch zout (NaCl 0,9%) en geef dit in 30 minuten.

Kinderdoseringen (lichaamsgewicht onder 50 kg)

  • Paracetamol: 90 mg per kg lichaamsgewicht per dag, verdeeld over 4 doses. Maximaal 4 gram per dag.

  • Naproxen: 10-11 mg per kg lichaamsgewicht per dag, verdeeld over 2 doses. Maximaal 200 mg per keer.

  • Diclofenac: 1 mg per kg lichaamsgewicht elke 8 uur (via de anus/rectaal).

  • Oxycodon: 0,1-0,2 mg per kg lichaamsgewicht elke 4-6 uur. Maximaal 5 mg per dosis.

Bij ontslag

  • Geef maximaal 7 dagen oxycodon mee naar huis.

  • Geen herhaalrecepten voor opiaten (sterke pijnstillers met verslavingsrisico).

  • Stel een afbouwschema op.

  • Geef geen kortwerkende opiaten mee vanwege het risico op verslaving.

Niet aanbevolen

  • Tramadol: niet geschikt in de acute fase vanwege een ongunstig bijwerkingenprofiel.

  • Fentanyl-neusspray: niet in eigen beheer van de patiënt meegeven.

Revisiedatum: 30 april 2026